مقالات

آزمون های حقوقی
11 نوامبر 2013

سوالات اختلافی در آزمون های حقوقی

/
نوشته شده توسط
/
دیدگاه0

یادداشتی از دکتر فرهاد بیات در خصوص سوالات اختلافی در آزمون های حقوقی و سابقه طرح سوال از کتب دکتر شهیدی، دکتر امامی و دکتر لنگرودی، پس در ادامه مطلب همراه ما باشید.
الف) منبع اصلی درس حقوقی مدنی در آزمون های حقوقی، غالباً کتب و نظرات استاد برجسته حقوق ایران، دکتر کاتوزیان است؛ با وجود این، طرح سوال به کتب ارزشمند ایشان منحصر نشده و سابقه طرح سوال از کتب سایر اساتید حقوق ایران، نظیر دکتر صفایی، دکتر شهیدی، دکتر امامی و دکتر لنگرودی نیز وجود دارد؛ شاید به همین دلیل است که گاهی اوقات، داوطلبان، با سه یا چهار سوال در آزمون های حقوقی مواجه می¬شوند که اساساً در گذشته و در منابع مطالعاتی خویش با آنها برخورد نداشته اند و در نتیجه این پرسش به ذهن آنها خطور می¬نماید که چنین سوالاتی از چه منبعی طرح شده اند؟!
? مثال های متعدد و متنوعی در آزمون های حقوقی مختلف وجود دارد که به برخی از آنها اشاره می¬شود:
1- دکتر صفایی: در آزمون وکالت سال 1394 در خصوص”خسارت تنبیهی” سوالی مطرح شد که پاسخ آن را می¬توان صراحتاً در کتاب، مسئولیت مدنی دکتر صفایی، صفحات 319 و 320 مشاهده نمود.
2- دکتر شهیدی: در آزمون ارشد 1388، سوالی مطرح شد با این مضمون که موجر ذمه مستاجر را از تادیه مال الاجاره ابراء می¬کند و سپس اجاره، اقاله می¬شود آیا لازم است که موجر به نسبت ایام باقی مانده مال الاجاره را مسترد کند؟
برداشت اولیه این است که مستاجر مبلغی نپرداخته است که بخواهد آن را از موجر مسترد کند و ابراء سبب سقوط دین پیش از ایفای آن است و تمام آثار ایفای دین را ندارد؛ با وجود این، مسئله اخیر صراحتاً در کتاب سقوط تعهدات دکتر شهیدی، صفحات 141 تا 143 مطرح شده و ایشان در مسئله اخیر ابراء را در حکم پرداخت دانسته اند و معتقدند که موجر باید مبلغ دریافتی را به نسبت ایام اجاره باقی مانده مسترد نماید که در کلید منتشره از سوی سازمان سنجش نیز همین گزینه صحیح اعلام شده است.
3- دکتر امامی: در ازمون کارشناسی ارشد ۱۳۹۷، سوالی مطرح شد که شخصی می خواهد دین دیگری را بدون اجازه وی پرداخت کند، چگونه میتواند حق رجوع خویش را به بدهکار حفظ کند؛ سوال اخیر صراحتا در کتاب حقوق مدنی دکتر امامی مطرح و به آن پاسخ داده شده است.
4- دکتر لنگرودی: در آزمون دکتری ۹۵، از ضمانت اجرای “صلح سفهی” پرسیده شده است که سوال اخیر نیز از کتاب حقوق تعهدات “دکتر لنگرودی”، شماره 138، صفحه 97 طرح شده است و بر مبنای نظر ایشان، معامله سفهی (غیر عقلایی)، باطل است.
خلاصه آنکه پیشینه طرح سوال در آزمون های حقوقی، از هر 5 استاد حقوق مدنی ایران وجود دارد اما منبع اصلی، کتب استاد دکتر کاتوزیان و سپس کتب دکتر صفایی است؛ با توجه به فرصت محدود داوطلبان، معمولاً مطالعه تمام کتب اساتید حقوق، در نزدیکی آزمون، موجب عدم تمرکز داوطلب شده و فرصت مرور و تکرار را از وی می¬گیرید؛ بنابراین غرض از نگارش این سطور توصیه مطالعه کتب متعدد به داوطلبان نیست بلکه دفع این تصور نادرست است که احتمال طرح سوال از کتب اساتید دیگر حقوق وجود ندارد و آشنایی با نظرات آنها برای آزمون های حقوقی بی فایده است.
ب) در صورت اختلاف نظر میان حقوقدانان، اصولا نظرات ارزشمند دکتر کاتوزیان ملاک پاسخ گویی است؛ ?منتها این اصل را باید در چند مورد تعدیل نمود:
۱. تحولات جدید قانونگذاری: در صورت وضع قانون یا صدور رای وحدت رویه جدید، نظر اختیار شده اخیر ملاک است.
۲. در مدنی ۱ (اشخاص) و ۵ (خانواده) اصولا نظرات دکتر صفایی ملاک است.
۳. برخی سوالات صراحتا از کتب دکتر شهیدی، امامی یا لنگرودی طرح می شود که دکتر کاتوزیان در خصوص آن مبحث نظری در کتب خویش مطرح نکرده اند.
۴. گاه سوال بر اساس ظاهر قانون یا مشهور فقها طرح می شود که بر همان اساس باید پاسخ سوال داده شود ولو خلاف نظر دکتر کاتوزیان باشد.
۵. گاه تشخیص پاسخ صحیح در گرو خواندن هر چهار گزینه است و بر اساس اینکه هر سوال یک پاسخ صحیح بیشتر ندارد باید منظور طراح را از کنار هم گذاشتن گزینه ها کشف نمود.
گفتنی است در کتاب شرح جامع قانون مدنی، پاسخ صحیح در سوالات اختلافی، در گیومه گذاشته شده است چنانکه در خصوص سوال ازمون وکالت ۱۳۹۶ مبنی بر معامله وکیل بدون اطلاع از فوت موکل واژه《غیرنافذ》در گیومه قرار داشت.
با احترام
فرهاد بیات

ارسال پاسخ